هویت یابی فرایند چند مرحله ای است

هویت یابی از جمله مسائلی است که دیر یا زود همه ما به دنبال آن خواهیم بود. هویت آن چیزی است که خود را با آن می شناسید و درست به اندازه ستون برای یک خانه به آن نیاز دارید. بی توجهی به این موضوع یا تربیت اشتباه والدین باعث می شود فرزندان در طی مراحل کودکی و نوجوانی نتوانند هویت ثابتی برای خود پیدا کنند. اما خوشبختانه در هر سنی می توانید برای رسیدن به یک هویت تلاش کنید. نداشتن هویت یا هویت های ناکارآمد باعث می شوند در زندگی با مشکلات زیادی ازجمله دشواری در تصمیم گیری ها مواجه شوید و یا مشکلاتی نظیر پوچی و افسردگی را تجربه کنید، پس باید نسبت به این موضوع دقت کافی داشته باشید.

منبع: هویت یابی فرایند چند مرحله ای است

هویت و هویت یابی

به طورکلی هویت به معنای تمامی ویژگی هایی است که شما خود را با آن ها می شناسید و شما را شکل می دهند. این ویژگی ها می تواند از مسائل ظاهری تا خصوصیات اخلاقی و همین طور باورهای شما را شامل شود. به همین خاطر متخصصین معتقدند هر آنچه در پاسخ به سؤال (من کیستم؟) بیان می کنید، هویت شما را شکل می دهد. برای رسیدن به یک هویت ثابت در بزرگ سالی تمامی مراحل قبلی زندگی اهمیت دارند، اما به طورکلی روانشناسان معتقدند هویت در نوجوانی شکل می گیرد و هرکس در این دوره تلاش می کند تا با امتحان مجموعه ای از اصول و قواعد برخی از آن ها را برای خود انتخاب کند.

با توجه به اینکه نوجوانی دوره سنی حیاتی برای انتخاب هویت است باید گفت نقش والدین و حمایتی که از فرزند خود در این دوره می کنند بسیار اهمیت دارد. متأسفانه بسیاری از مواقع والدین به دلیل نگرانی هایی که دارند به فرزندشان اجازه نمی دهند، محیط ها یا افکار مختلف را تجربه یا کسب اطلاع کند و این موضوع خود به یکی از مهم ترین دلایل برای هویت ناکارآمد تبدیل خواهد شد.

پیامدهای هویت ناکارآمد و عدم تلاش برای هویت یابی

پیدا کردن هویت چه اهمیتی دارد؟ یا به عبارت دیگر کسانی که هویت ثابتی ندارند با چه مشکلاتی مواجه می شوند؟ شاید این سؤالات برای شما نیز پیش آمده باشد؛ به همین خاطر در این بخش درباره مشکلاتی که هویت ناکارآمد برای تان ایجاد می کند صحبت خواهیم کرد:

• کسانی که هویت ثابتی ندارند، دیدگاه های مشخصی درباره مسائل مختلف ندارند و این باعث می شود در تصمیم گیری هایشان معیاری برای انتخاب یک مسیر نداشته باشند. این افراد معمولاً به هر سمتی که جریان زندگی آن ها را می کشاند حرکت می کنند.
• هویت ناکارآمد باعث می شود شما هدف و برنامه دقیقی برای زندگی نداشته باشید، این کار انگیزه فعالیت تان را کاهش می دهد و همین طور بر سر مسائلی مانند انتخاب رشته تحصیلی، شغل و انتخاب همسر دچار مشکل خواهید شد.
• هنگامی که باورها و افکار مشخصی نداشته باشید، احتمالاً در ارتباط با دیگران نیز دچار مشکل می شوید و دیگران شما را به عنوان فردی باثبات نخواهند شناخت.
• حرکت در زندگی بر اساس منطق (هرچه پیش آید)، نداشتن هدف و برنامه مشخص و همین طور دشواری در روابط اجتماعی ازجمله عوامل آسیب رسانی هستند که شما را در برابر مشکلات روحی ازجمله افسردگی آسیب پذیر می کنند.

هویت های ناکارآمد

تحقیقات روانشناسان در زمینهٔ هویت یابی نشان می دهد که هویت های ناکارآمد انواع مختلفی دارند و درواقع همه با دلایل و شرایط یکسانی دچار مشکلات هویتی نمی شوند. ازجمله شرایطی که بر هویت یابی تاثیر منفی می گذارد به شرح زیر است.

هویت پراکنده

ابتدایی ترین وضعیت هویت یابی است که در این حالت فرد هیچ باور یا اصول و قوانین ثابتی برای زندگی خود ندارد. در این شرایط فرد به طورکلی بحران هویت را تجربه نکرده و در طول زندگی بر اساس شرایطی که پیش می آید و احساس و دیدگاهی که در لحظه دارد تصمیم می گیرد. این افراد معمولاً تا در شرایطی قرار نگیرند نمی توانند راجع به آن فکر کنند و دیدگاهی داشته باشند.

هویت ضبط شده

آدم های دارای هویت ضبط شده باور و اصولی دارند که بعضاً هم بسیار نسبت به آن ها متعهد هستند، اما موضوع این است که این افراد باورهایشان را نه بر اساس فکر و تجربه خود بلکه بر اساس گفته شخصیت های مهم زندگی شان به خصوص والدین شکل می دهند.

درواقع آن ها به اصول مشخصی معتقدند و بر اساس این اصول رفتار می کنند. اما اگر دلیل اعتقاداتشان را از آن ها بپرسید دلیلی برای آن ندارند. این موضوع باعث می شود که قرار گرفتن در محیط های متفاوت یا صحبت با کسانی که باورهای آن ها را به چالش می کشند، آن ها را دچار بحران های هویت جدی کند و نسبت به تمامی باورها و اصول خود شک بکنند ویا در برخورد با این موقعیت ها، آزار دیده و فاصله بگیرند. برای این افراد هویت یابی زمان زیادی می تواند ببرد.

تعلیق هویت

کسانی که دچار تعلیق هویت می شوند آن هایی هستند که با بحران هویت مواجه شده اند و درگیر دغدغه های مربوط به پیدا کردن ارزش های شخصی شده اند، اما به هر دلیلی این بحران را هنوز حل نکرده اند. این افراد به هر باوری برای مدتی پایبند می شوند و سپس آن را رها کرده و به سراغ باورهای دیگری می روند تا آن ها را نیز امتحان کنند. به عبارتی همچنان با مسائل مختلف به صورت آزمون وخطا رفتار می کنند. هویت یابی آن ها همچنان ادامه دارد.

هویت یابی و راه های مقابله با هویت ناکارآمد

اگر به هر دلیلی تاکنون نتوانسته اید هویت ثابت و مشخصی برای خود پیدا کنید، چندان هم جای نگرانی نیست. می توانید از امروز شروع کنید و برای ساخت هویت خود تلاش کنید. اما توجه داشته باشید که فرایند هویت یابی موضوع زمانبری است که برای مدتی شما را درگیر خود می کند و باید با صبر و آرامش در این مسیر قدم بردارید.

علاوه بر این گاهی اوقات پس از مدتی متوجه می شوید باید در افکار و تصمیماتی که تاکنون داشته اید تجدیدنظر کنید. هنگامی که با این شرایط مواجه می شوید بهتر است اضطراب و نگرانی را از خود دور کنید و مطمئن باشید تمامی کسانی که در این دنیا زندگی می کنند گاهی نیاز دارند تا در افکار خود تجدیدنظر کنند. ازجمله اقداماتی که بهتر است برای هویت یابی انجام دهید به شرح زیر است.

1- یافتن اصول و افکار

درباره موضوعاتی که در طول روز با آن ها مواجه می شوید و همین طور اتفاقاتی که در جریان زندگی یا اطرافیانتان می افتد به خوبی فکر کنید و با خود به این سؤال پاسخ دهید که راجع به این موضوع چه فکر می کنید یا چه راهکارهایی برای آن دارید.

می توانید از طریق مشورت گرفتن، صحبت با یک مشاور، مطالعه یا هر راه دیگری که به نظرتان می رسد، دیدگاه و اطلاعات تان را گسترش دهید. از این طریق متوجه افکار و ارزش های خود خواهید شد یا می توانید ارزش هایی را که با آن ها بیشتر احساس راحتی می کنید را برای خود انتخاب نمایید.

2- هویت یابی | از آینده چه انتظاری دارید

چه تصوری از خودتان در 5 سال آینده دارید؟ می خواهید در چه جایگاهی قرار داشته باشید؟ سعی کنید با خودتان به دقت به این سؤال پاسخ دهید و از این طریق اهداف و برنامه ریزی مشخصی برای زندگی خود در نظر بگیرید.

3- توانایی هایتان را پیدا کنید

مهارت هایتان و به عبارتی نقاط قوت و ضعف تان را مشخص کنید. از این طریق خودشناسی تان را بیشتر می کنید و می توانید برای ضعف ها و توانایی هایتان برنامه ریزی داشته باشید.

4- برای هویت یابی کمک بگیرید

اگر در پیدا کردن هویت خود دچار مشکل هستید و احساس می کنید به تنهایی نمی توانید این مشکل را حل کنید بهتر است از یک متخصص روانشناسی کمک بگیرید. متخصصین با توجه به علم و تجربه ای که دارند می توانند به شما در شناخت سبک شخصیتی، تصمیم گیری و سلامت روان کمک کنند. برای آشنایی با روند شکل گیری هویت در نوجوانان کلیک کنید.

برای دریافت مشاوره در زمینه هویت یابی می توانید در هر زمان از روز برای مشاوره تلفنی با برترین متخصصان در مرکز مشاوره روانشناسی ذهن نو از طریق شماره 02191002360 و یا از طریق تلفن های ثابت با شماره 9099070354 تماس بگیرید.

سؤالات متداول